03 oktober 2003

Gooi maarrr hoorrr.

Het NOS Journaal brengt breaking news: de Gooise 'r' is in opkomst. Bijzonder hoogleraar Nederlandse taalkunde Jan Stroop waarschuwt er al een tijdje voor, zo ook vandaag tijdens zijn afscheidsrede aan de Universiteit van Amsterdam.

Dat die Gooise of 'approximante' r zich als de varkenspest over het land verspreidt, dat is de schuld van Kinderen voor Kinderen, dat weet toch iedereen? ;)

Maar er is meer schrikbarend nieuws. De /ei/ namelijk, verandert in /ai/. (Hoor ik nu iemand denken: "Is het niet het ei?") Dr. Stroop maakt zich hier zodanig zorgen over, dat je op zijn site bij de UvA gratis je /ei/ kan laten testen. Is geen verwijskaart voor nodig.

Alle gekheid op een (ei)stokje, dr. Stroop laat zich niet verleiden tot een waardeoordeel over dit 'Poldernederlands', dat hij hooguit als een 'slordige' variant van het ABN beschouwt. Wel draagt hij de emancipatie van de vrouw aan als oorzaak.

Hij deelt ook zijn verwachtingen over de toekomst van onze taal met de kijker:

[Over 20 jaar] is 'hun' onderwerp geworden, dan zegt iedereen 'kaik mai es', en 'daar kan je mee thuis kommen' *, iedereen dus, en dan spreken de meeste mensen die Gooise 'r', en dan zeggen een heleboel kinderen 'dat is een mooie verhaal'.
Het item begint in de uitzending van vrijdag 20:00 op ongeveer 20min. 21sec.:

De laatste uitzending van het NOS Journaal (realvideo)
N.B. Deze link speelt steeds de meest recente uitzending, vandaag of morgen verschijnt de uitzending van vrijdagavond 20:00 waarschijnlijk vanzelf in het weekarchief.

Jan Stroop's site over het Poldernederlands

*Voetnoot. Ik kan het niet helpen: was Jan's uitspraak van 'kommen' in bovenstaand citaat nou bedoeld als nog een voorbeeld van taalverandering, of gewoon een uiting van Jan's eigen tongval? In mijn transcriptie heb ik hem (m.b.v. aanhalingstekens) maar het voordeel van de twijfel gegeven. Bekijk het fragment en oordeel zelf.





























































































































































































































































·